Modal, bawełna czy wiskoza: co wybrać na pościel
Porównanie miękkości, chłonności wilgoci i wytrzymałości modalu, bawełny i wiskozy w bieliźnie, pościeli oraz ręcznikach
Modal i bawełna to dwa różne włókna: roślinne pochodzenie mają wspólne, ale droga od surowca do tkaniny jest inna, podobnie jak właściwości użytkowe. Modal należy do rodziny włókien celulozowych regenerowanych, produkowanych z drewna, podczas gdy bawełna to włókno naturalne zbierane wprost z rośliny. Trzecim graczem w tym zestawieniu jest wiskoza, najstarsza i najtańsza z celuloz regenerowanych, z którą modal bywa mylony.
Modal wygrywa pod względem miękkości i chłonności wilgoci: 12 do 13% moisture regain w porównaniu do 7 do 8,5% w przypadku bawełny. Rzadziej się też mechaci niż tkaniny bawełniane. Bawełna z kolei ma zdecydowanie wyższą wytrzymałość na mokro, 110 do 125% wytrzymałości suchej wobec 60 do 65% w modalu. Dzięki temu można ją prać w wysokiej temperaturze i mocno wirować bez obaw o strukturę włókna.
Przekłada się to na konkretne rekomendacje zakupowe. Modal sprawdza się najlepiej w bieliźnie, piżamach i T-shirtach premium, tam gdzie liczy się bezpośredni kontakt ze skórą i komfort noszenia. Bawełna zdecydowanie lepiej radzi sobie w ręcznikach, które wymagają częstego prania w wysokiej temperaturze, oraz w pościeli codziennego użytku, gdzie odporność na intensywne pranie jest ważniejsza niż maksymalna miękkość.
Czym jest modal i jak powstaje
Modal to włókno celulozowe regenerowane, wytwarzane głównie z drewna buka zwyczajnego. Surowe drewno rozdrabnia się i rozpuszcza chemicznie za pomocą wodorotlenku sodu oraz disiarczku węgla, a następnie przędzie na nowo w cienkie, jednolite włókno. Proces ten czyni modal włóknem półsyntetycznym: surowiec jest w pełni naturalny, ale sama produkcja włókna ma charakter przemysłowy.
Modal należy do rodziny MMCF, obok wiskozy i lyocellu. Powstał w latach 60. XX wieku jako druga generacja celuloz regenerowanych, udoskonalająca wiskozę pod względem wytrzymałości i odporności na mechacenie. Wariant o cieńszym włóknie, MicroModal, trafia głównie do bielizny premium, bo pozwala upakować więcej nitek w tej samej przędzy i daje jeszcze wyższą miękkość.
Właściwości fizyczne modalu
12 do 13% moisture regain, wobec 7 do 8,5% w bawełnie
60 do 65% wytrzymałości suchej, niżej niż bawełna (110 do 125%)
Niska, rzadziej niż w tkaninach bawełnianych
Bardzo wysoka, jedna z wyższych wśród tkanin celulozowych
Tak, jako włókno celulozowe ulega naturalnemu rozkładowi
Modal, bawełna i wiskoza: porównanie
Modal
Włókno celulozowe regenerowane z drewna bukowego
Najlepszy wybór do bielizny i piżam, gdzie liczy się komfort dotyku.
Modal to druga generacja celuloz regenerowanych, opracowana z myślą o wyższej wytrzymałości i mniejszym mechaceniu niż klasyczna wiskoza.
Bawełna
Włókno naturalne zbierane z rośliny bawełny
Najlepszy wybór do ręczników i pościeli wymagającej częstego prania w wysokiej temperaturze.
Bawełna wytrzymuje mocne wirowanie i wysoką temperaturę bez utraty struktury włókna, dlatego sprawdza się tam, gdzie liczy się częstotliwość prania.
Wiskoza
Najstarsza celuloza regenerowana
Delikatniejsza od modalu, wymaga ostrożniejszego prania i rzadziej trafia do pościeli codziennego użytku.
Wiskoza ma podobne pochodzenie co modal, ale prostszy proces produkcji przekłada się na niższą wytrzymałość na mokro i większą podatność na mechacenie.
Jak prać i suszyć pościel z modalu
Zasady pielęgnacji pościeli z modalu
Temperatura prania
30 stopni w programie delikatnym chroni włókno przed nadmiernym rozciąganiem. Wyższa temperatura przyspiesza utratę miękkości.
Wirowanie
Niskie do umiarkowanych obrotów, do 800 na minutę. Modal ma niższą wytrzymałość na mokro niż bawełna, więc agresywne wirowanie osłabia włókno.
Suszenie
Suszenie na płasko lub w niskiej temperaturze suszarki. Wysokie ciepło i intensywne suszenie bębnowe sprzyjają mechaceniu.
Prasowanie
Średnia temperatura żelazka, najlepiej z parą, gdy tkanina jest jeszcze lekko wilgotna.
Wybielanie
Bez wybielacza chlorowego. Chlor niszczy strukturę celulozy regenerowanej znacznie szybciej niż w przypadku bawełny.
Pościel z modalu w pigułce
Rób
- Wybierz modal do bielizny, piżam i T-shirtów cenionych za miękkość przy skórze
- Wybierz bawełnę do ręczników i pościeli wymagającej częstego prania w wysokiej temperaturze
- Pierz pościel z modalu w niskiej temperaturze, na programie delikatnym
Nie rób
- Nie oczekuj od modalu takiej odporności na intensywne wirowanie jak od bawełny
- Nie oczekuj od bawełny takiej miękkości jak od modalu
- Nie susz pościeli z modalu w wysokiej temperaturze suszarki bębnowej
Ryzyko przy niewłaściwym praniu
Wybielacz chlorowy i wysoka temperatura suszenia to największe zagrożenia dla pościeli z modalu. Chlor rozkłada strukturę celulozy regenerowanej szybciej niż w przypadku bawełny, a intensywne ciepło z suszarki bębnowej osłabia włókno i przyspiesza mechacenie.
Typowe błędy i kiedy oddać pościel do pralni
Najczęstszym błędem jest traktowanie pościeli z modalu tak samo jak bawełnianej: pranie w wysokiej temperaturze, mocne wirowanie i suszenie w gorącej suszarce. Taki zestaw szybko odbiera włóknu miękkość, która jest głównym powodem wyboru modalu.
Drugim błędem jest przeładowanie bębna pralki. Modal potrzebuje przestrzeni do swobodnego przemieszczania się w wodzie, inaczej włókna ocierają się o siebie i mechacą szybciej. Trzeci częsty problem to suszenie na słońcu, które osłabia barwniki i sprzyja przesuszeniu tkaniny.
Do pralni warto oddać dużą kołdrę lub komplet pościeli z modalu, gdy w domu brakuje suszarki o odpowiednio niskiej temperaturze, przy uporczywych plamach wymagających profesjonalnych środków, oraz przy mieszankach modalu z jedwabiem lub wełną, gdzie różne włókna wymagają różnych parametrów prania.
Przy zakupie sprawdzaj metkę pod kątem udziału modalu w mieszance. Tkaniny z choćby niewielkim dodatkiem elastanu wymagają jeszcze niższej temperatury prania niż czysty modal, bo elastan traci elastyczność pod wpływem ciepła.
Teoria już jest. Praktyka bywa mniej wyrozumiała.
Jeśli wolisz nie ryzykować przy ulubionej rzeczy, oddaj ją specjalistom z pralni Gorące Żelazko w Lublinie.
Najczęstsze pytania
Modal to włókno celulozowe regenerowane, produkowane głównie z drewna buka zwyczajnego (Fagus sylvatica). Należy do rodziny MMCF, obok wiskozy i lyocellu, i jest uznawane za drugą generację celuloz regenerowanych, opracowaną przez Lenzing w latach 60. XX wieku.
Modal jest półsyntetyczny: surowiec, czyli celuloza z drewna, jest w pełni naturalny, ale sam proces wytwarzania włókna, obejmujący reakcje chemiczne z wodorotlenkiem sodu i disiarczkiem węgla, jest przemysłowy. Dlatego klasyfikuje się go jako włókno celulozowe regenerowane, nie jako włókno naturalne w ścisłym sensie ani w pełni syntetyczne.
MicroModal to wariant modalu o mniejszej masie liniowej, czyli cieńszym pojedynczym włóknie. Cieńsze włókno pozwala upakować więcej nitek w tej samej przędzy, co daje jeszcze wyższą miękkość niż modal klasyczny. MicroModal trafia głównie do bielizny premium.
Do bielizny modal zwykle wygrywa pod względem miękkości i chłonności wilgoci (12 do 13% wobec 7 do 8,5% w bawełnie). Bawełna wygrywa wytrzymałością na mokro i łatwiejszą pielęgnacją w wysokiej temperaturze. Wybór zależy więc od tego, czy priorytetem jest komfort dotyku, czy odporność na intensywne pranie.
Częściowo. Drewno bukowe u renomowanych producentów, na przykład Lenzing czy TENCEL, częściej pochodzi z certyfikowanych źródeł FSC lub PEFC, a proces działa w częściowo zamkniętym obiegu. Modal jest jednak mniej ekologiczny niż lyocell, gdzie odzysk rozpuszczalnika przekracza 99%.
