Plamy i zapach na modalu
Jak sobie z nimi poradzić bez zniszczenia włókna: pielęgnacja na co dzień i typowe problemy
Bielizna, piżamy i pościel z modalu mają swój charakterystyczny zestaw problemów, inny niż na przykład wełniany sweter czy jedwabna bluzka. Poniżej sześć typowych zabrudzeń, z którymi najczęściej spotykają się właścicielki tej tkaniny, wraz z metodami dopasowanymi do wrażliwości włókna celulozowego, a także zasady codziennej pielęgnacji, które ograniczają większość tych problemów, zanim jeszcze się pojawią.
Dlaczego modal łatwo chłonie zapach i plami się
wysoka higroskopijność celulozy regenerowanej ma swoją cenę
Modal to celuloza regenerowana z drewna bukowego, przędzona w procesie podobnym do wiskozy, ale o wyższej wytrzymałości na mokro. Ta sama budowa włókna, która odpowiada za miękkość i przyjemny chłód w dotyku, sprawia też, że modal chłonie wilgoć i związki zapachowe znacznie chętniej niż włókna syntetyczne jak poliester czy elastan.
Wysoka higroskopijność to zaleta przy noszeniu na gołe ciało, bo tkanina odprowadza pot z powierzchni skóry, ale ta sama cecha sprawia, że substancje z potu, kosmetyków czy jedzenia wnikają głębiej w strukturę włókna niż na przykład w bawełnę. Dlatego plamy na modalu trzeba usuwać szybciej i ostrożniej niż na tkaninach mniej chłonnych.
Najczęstsze plamy na tkaninach z modalu
Tłuszcz i olej
Posyp plamę talkiem lub skrobią, odczekaj kilkanaście minut, następnie wypłucz zimną wodą i upierz z detergentem enzymatycznym.
Gorąca woda utrwala tłuszcz we włóknie, więc nigdy nie zaczynaj od niej.
Krew świeża
Namocz w zimnej wodzie z dodatkiem delikatnego detergentu, następnie upierz w niskiej temperaturze.
Nigdy nie używaj ciepłej ani gorącej wody, bo białko krwi koaguluje i plama utrwala się na stałe.
Wino czerwone
Na świeżą plamę zastosuj sól lub wodę gazowaną, następnie jak najszybciej upierz w pralce.
Ryzyko utrwalenia barwnika rośnie z każdą godziną zwłoki.
Makijaż i podkład
Zastosuj delikatne mydło glicerynowe na plamę, potem upierz w niskiej temperaturze.
Pigmenty mineralne w niektórych podkładach są trudne do pełnego usunięcia bez rozpuszczalnika.
Dezodorant, żółte smugi pod pachami
Rozcieńczony ocet biały nałóż na plamę przed praniem, odczekaj kilkanaście minut, następnie upierz normalnie.
Metoda domowa nie usuwa głębszych, już utrwalonych przebarwień glinowych.
Zapach chemiczny lub siarkowy nowego wyrobu
Upierz nowy wyrób jeden do dwóch razy w pełnym cyklu przed pierwszym noszeniem.
Zapach bierze się ze śladowych pozostałości siarki z etapu ksantogenowania i nie oznacza wady tkaniny.
Nigdy tego nie rób
Wybielacz chlorowy, czyli podchloryn sodu, nigdy nie powinien dotknąć modalu, nawet punktowo na pojedynczej plamie. Powoduje żółknięcie i chemiczną degradację, czyli depolimeryzację łańcucha celulozowego, uszkodzenie, którego nie da się cofnąć.
Metody domowe mają swoje granice. Plamy starsze niż 48 do 72 godziny oraz tkaniny bez metki z instrukcją pielęgnacji to sytuacje szczególne. Zdecydowanie warto wtedy zrobić test na niewidocznym fragmencie albo od razu skierować rzecz do profesjonalnej pralni.
Mimo wyższej wytrzymałości na mokro niż wiskoza, modal wciąż jest wrażliwszy na agresywne odplamiacze domowe, na przykład aceton czy mocne zasady, niż bawełna. Jeśli nie masz pewności co do metody, bezpieczniejsze jest oddanie rzeczy specjalistom niż ryzykowanie eksperymentu na ulubionej piżamie.
Jak prać bieliznę i piżamy z modalu na co dzień
temperatura, częstotliwość i detergent, które ograniczają przyszłe problemy
Codzienna pielęgnacja bielizny i piżam z modalu
Temperatura prania
30°C w większości przypadków wystarcza. Wyższa temperatura przyspiesza utratę miękkości i zwiększa ryzyko mechacenia.
Częstotliwość prania
Bieliznę pierz po każdym użyciu, piżamy co dwa do trzech noszeń, chyba że widać plamy albo czuć wyraźny zapach potu.
Detergent
Płynny, łagodny, bez wybielacza chlorowego. Wybielacz tlenowy jest bezpieczny do usuwania zażółceń, chlorowy nigdy.
Suszenie
Susz na powietrzu albo w niskiej temperaturze w suszarce. Wysoka temperatura osłabia włókno i przyspiesza mechacenie.
Mechacenie, elektryzowanie się i żółknięcie
trzy drobne problemy, które da się ograniczyć zmianą kilku nawyków
Jak zapobiec typowym problemom modalu
Rób
- Susz na powietrzu albo w niskiej temperaturze, żeby ograniczyć mechacenie i elektryzowanie się
- Pierz razem z podobnie gładkimi tkaninami, nie z szorstkimi jak dżins czy frotte
- Używaj wyłącznie wybielacza tlenowego przy zażółceniach, nigdy chlorowego
Nie rób
- Nie susz w suszarce na wysokiej temperaturze zbyt długo, zwłaszcza mieszanek z elastanem
- Nie ignoruj twardej wody bogatej w żelazo, bo przyspiesza przebarwienia
- Nie sięgaj po wybielacz chlorowy nawet punktowo, na pojedynczej plamie
Jak zapobiec żółknięciu na dłuższą metę
Jeśli w twojej okolicy woda z kranu jest twarda i bogata w żelazo, rozważ zmiękczacz wody do prania albo dodatek zmiękczający w proszku. Twarda woda w połączeniu z resztkami detergentu i potu przyspiesza powstawanie żółtych przebarwień na jasnej bieliźnie znacznie szybciej niż samo noszenie. Regularne pranie w niskiej temperaturze z wybielaczem tlenowym, zamiast rzadkiego prania w wysokiej, utrzymuje biel dłużej i bezpieczniej dla włókna.
Kiedy oddać modal do pralni
granica, po której domowe metody przestają być bezpiecznym wyborem
Sygnały, że warto skorzystać z profesjonalistów
Stara plama, której pochodzenia nie znasz, tkanina bez metki z instrukcją pielęgnacji albo wyrób z delikatną koronką czy haftem to sytuacje, w których domowy eksperyment niesie realne ryzyko. Podobnie przy uporczywym zażółceniu, które nie ustępuje mimo wybielacza tlenowego i zmiękczonej wody: profesjonalna pralnia dobiera środki do konkretnego rodzaju przebarwienia, zamiast powtarzać tę samą domową metodę bez skutku.
Teoria już jest. Praktyka bywa mniej wyrozumiała.
Jeśli wolisz nie ryzykować przy ulubionej rzeczy, oddaj ją specjalistom z pralni Gorące Żelazko w Lublinie.
Najczęstsze pytania
Modal ma niską do umiarkowanej podatność na mechacenie, generalnie niższą niż bawełna. Mechacenie pojawia się głównie w miejscach tarcia, na przykład pod pachami, i najczęściej wynika ze zbyt agresywnego programu prania lub prania razem z tkaninami o szorstkiej fakturze.
Modal 100% elektryzuje się rzadko, dzięki wysokiej chłonności wilgoci. Problem częściej dotyczy mieszanek z elastanem po zbyt długim suszeniu w suszarce przy niskiej wilgotności powietrza. Krótszy czas suszenia i dosuszanie na powietrzu rozwiązują większość przypadków.
Tak, sama celuloza regenerowana jest bazowo hipoalergiczna i nie zawiera białek zwierzęcych. Ryzyko podrażnień częściej wynika z wykończeń chemicznych na bazie formaldehydu w tańszych wyrobach, dlatego warto wybierać produkty z certyfikatem OEKO-TEX Standard 100 i wyprać je przed pierwszym kontaktem ze skórą.
Najczęstszą przyczyną jest użycie wybielacza chlorowego, który utlenia grupy hydroksylowe w celulozie i powoduje żółknięcie oraz trwałą degradację włókna. Twarda woda bogata w żelazo też może przyspieszać przebarwienia. Rozwiązanie to wybielacz wyłącznie tlenowy i, jeśli to możliwe, zmiękczanie wody.
Wystarcza 30°C dla większości ubrań. Bieliznę pierz po każdym użyciu, piżamy co dwa do trzech noszeń, o ile nie ma plam ani wyraźnego zapachu potu. Wyższa temperatura nie jest potrzebna i tylko przyspiesza mechacenie oraz utratę miękkości.
O autorce
Małgorzata Małecka
Właścicielka pralni Gorące Żelazko
Małgorzata Małecka prowadzi pralnię Gorące Żelazko w Lublinie. Razem z zespołem dba o to, aby ubrania, obuwie i tkaniny klientów wracały czyste i w jak najlepszym stanie.
