Skurczenie lnu w praniu

Łączny potencjał skurczu lnu nieprzygotowanego wstępnie mieści się w przedziale 4 do 10%. To wyraźnie więcej niż w przypadku bawełny, która typowo kurczy się o 4 do 8%. Pierwsze pranie jest zwykle najbardziej „kurczące”. Kolejne cykle w tej samej temperaturze dają już znacznie mniejszy przyrost, bo włókno stabilizuje się po relaksacji naprężeń z produkcji.

Trzy czynniki najczęściej pchają skurcz ponad normę: pranie w temperaturze powyżej 50°C, suszenie w suszarce bębnowej na wysokiej temperaturze oraz brak prania próbnego lnu, który nie był wcześniej sprany fabrycznie (non pre-washed). Poniżej znajdziesz, co dokładnie dzieje się wtedy z włóknem, jak zapobiec skurczowi przy pierwszym praniu i co zrobić, jeśli len już się skurczył.

Len to włókno celulozowe, a celuloza pod wpływem wody pęcznieje i zmienia swoją wewnętrzną strukturę. Podczas tkania i wykańczania tkaniny przędza lniana zostaje naciągnięta na krośnie, a włókna zastygają w tym rozciągniętym stanie. Pierwszy kontakt z wodą, zwłaszcza ciepłą, rozluźnia te naprężenia i pozwala włóknu wrócić bliżej naturalnej, krótszej długości. To dlatego pierwsze pranie kurczy tkaninę najmocniej, a kolejne już dużo mniej: naprężenia z produkcji zostały raz rozładowane i nie odnawiają się przy zwykłym praniu.

Ciepło pogłębia ten proces, bo przyspiesza pęcznienie włókna i ruch cząsteczek wody w strukturze celulozy. Dlatego temperatura prania i suszenia ma na skurcz lnu większy wpływ niż na przykład na tkaniny syntetyczne, które reagują na ciepło zupełnie inaczej.

Z powyższych danych płynie jeden praktyczny wniosek: to nie sama temperatura prania, lecz jej połączenie z gorącą suszarką bębnową najbardziej pogłębia skurcz. Dlatego dwie poniższe zasady rozdzielają te dwa etapy osobno, zamiast traktować całą pielęgnację jako jeden nierozerwalny proces.