--- title: "Nylon i poliamid: pielęgnacja, pranie i rodzaje tkaniny" description: "Czym jest nylon (poliamid), czym różnią się PA6 i PA66 oraz ripstop, Cordura i Taslan. Pranie, żółknięcie i pielęgnację opisuje seria krótkich poradników." canonical: "https://blog.goracezelazko.pl/nylon" lang: pl category: "Materiałoznawstwo" datePublished: 2026-10-20 dateModified: 2026-10-20 author: "Małgorzata Małecka" publisher: "Gorące Żelazko" alternates: pl: "https://blog.goracezelazko.pl/nylon" en: "https://blog.goracezelazko.pl/en/nylon" uk: "https://blog.goracezelazko.pl/uk/нейлон" --- # Nylon i poliamid *Kompendium wiedzy o poliamidzie: od rajstop przez stroje kąpielowe po kurtki outdoorowe* Autorka: Małgorzata Małecka · Opublikowano 2026-10-20 ![Nylon i poliamid](https://blog.goracezelazko.pl/images/guides/nylon/hero/jpeg/nylon-large.jpg) ## Nylon i poliamid: to ta sama tkanina? Historia wynalazku DuPont i chemia wiązań amidowych ![Nić syntetycznego włókna poliamidowego pod dużym powiększeniem](https://blog.goracezelazko.pl/images/guides/nylon/inline-1/jpeg/inline-1-large.jpg) *Nylon to nazwa handlowa, poliamid to nazwa chemiczna tej samej rodziny polimerów* Odpowiedź brzmi: tak, to dokładnie ten sam materiał pod dwiema różnymi nazwami. Nylon opracował zespół chemika Wallace'a Carothersa w laboratoriach koncernu DuPont, a na rynek wprowadzono go w latach 1938-1939. Był to przełom. Pierwsze włókno tekstylne nie pochodziło z rośliny, zwierzęcia czy przetworzonej celulozy, tylko w całości powstało w reakcji chemicznej z prostych związków ropopochodnych. „Nylon” to nazwa handlowa zastrzeżona pierwotnie przez DuPont. Z czasem weszła do języka potocznego i zastąpiła nazwę chemiczną „poliamid” (w skrócie PA). To trochę tak, jak z „adidasami” i „butami sportowymi”: jedno słowo to marka, drugie to kategoria produktu. W rozmowie jednak oba określają to samo. W terminologii tekstylnej i na metkach ubrań spotkasz obie nazwy zamiennie. Chemicznie poliamid to łańcuch polimeru z powtarzającymi się grupami amidowymi (-CO-NH-) w strukturze głównej. To istotne, bo dokładnie takie same wiązania amidowe (nazywane wtedy peptydowymi) tworzą białka naturalne, w tym te budujące wełnę i jedwab. Dlatego poliamid, mimo że jest w pełni syntetyczny, zachowuje się w kontakcie z kwasami, zasadami i wybielaczami chlorowymi trochę podobnie do włókien białkowych. Silne kwasy go osłabiają, a chlor atakuje te same wiązania, które nadają włóknu wytrzymałość. W praktyce pralni komercyjnej poliamid pojawia się właściwie codziennie. Najczęściej trafiają do nas: kurtki i płaszcze puchowe z powłoką nylonową, odzież sportowa i outdoorowa, rajstopy i pończochy, bielizna, torby i plecaki, parasole, a także podszewki i wstawki w odzieży wierzchniej. Do tego dochodzą dywany i wykładziny, w których poliamid ceniony jest za odporność na ścieranie. Obok poliestru, elastanu i akrylu, nylon jest jednym z najpowszechniej stosowanych włókien syntetycznych na świecie. Jeśli masz w szafie cokolwiek oznaczonego jako „polyamide” lub „PA” na metce, ten poradnik dotyczy właśnie tej rzeczy. ### Właściwości fizyczne nylonu (poliamidu) - **Chłonność wilgoci**: 4,0-4,5% (bawełna 7-8,5%, poliester 0,4%) - **Gęstość włókna**: 1,14 g/cm³ (bawełna 1,54 g/cm³, więc nylon jest wyraźnie lżejszy) - **Wytrzymałość na rozciąganie (sucha)**: 40-65 cN/tex, jedno z najwytrzymalszych włókien tekstylnych - **Utrata wytrzymałości na mokro**: 10-20%, umiarkowana, mniejsza niż w przypadku wiskozy - **Odporność na promieniowanie UV**: Słaba do umiarkowanej, żółknie przy długiej ekspozycji na słońce - **Elektryzowanie statyczne**: Bardzo niskie przewodnictwo elektryczne, nasila się przy suchym powietrzu ## Rodzaje nylonu: PA6, PA66, ripstop i Cordura Klasyfikacja odmian chemicznych i tkanin technicznych z poliamidu ![Struktura tkaniny technicznej z poliamidu typu ripstop](https://blog.goracezelazko.pl/images/guides/nylon/inline-2/jpeg/inline-2-large.jpg) *Charakterystyczna siatka wzmocnień w tkaninie typu ripstop* Nazwa „nylon” kryje w sobie kilka różnych odmian chemicznych i dziesiątki nazw handlowych tkanin technicznych, co bywa mylące. Dwie osie klasyfikacji pomogą Ci się w tym nie pogubić. Pierwsza oś to chemia, czyli konkretna odmiana polimeru. Najpopularniejsze odmiany przemysłowe to PA6 (nazywany też Perlonem) i PA6.6 (właściwy „nylon 66”): - **PA6**: dominuje w Europie, topi się przy 215-220°C i jest bardziej elastyczny. - **PA6.6**: dominuje w USA jako oryginalny wynalazek DuPont, jest sztywniejszy i topi się dopiero przy 255-265°C. - **PA11 i PA12**: rzadziej spotykane w odzieży, ale ważne technicznie. PA11 (Rilsan) produkuje się z oleju rycynowego, topnienie ok. 185-190°C. PA12 ma jeszcze niższą temperaturę topnienia i trafia głównie do zastosowań przemysłowych. Druga oś to nazwy handlowe splotu i wykończenia tkaniny, niezależne od tego, czy w środku jest PA6 czy PA6.6. Tu mieszczą się takie określenia jak ripstop, Cordura, Taslan czy mieszanki z elastanem, znane z rajstop i strojów kąpielowych. Poniżej znajdziesz krótką charakterystykę każdej z popularnych odmian, z którymi możesz się zetknąć na metce. #### PA6 (Perlon) (Poliamid 6, polikaprolaktam), Dominujący w Europie ![Cienka dzianina z poliamidu PA6 używana w rajstopach i bieliźnie](https://blog.goracezelazko.pl/images/guides/nylon/varieties/pa6.jpg) - **Punkt topnienia**: 215-220°C - **Elastyczność**: Wysoka PA6, znany też pod nazwą handlową Perlon, to najczęściej spotykana odmiana poliamidu w Europie. Jest bardziej elastyczny niż PA6.6, ale ma niższą odporność termiczną, dlatego wymaga niższej temperatury prasowania i suszenia. To ten poliamid najczęściej trafia do bielizny, rajstop i pończoch. #### PA6.6 (nylon 66) (Poliamid 6.6, oryginalny nylon DuPont), Dominujący w USA ![Sztywniejsza tkanina techniczna z poliamidu PA6.6 stosowana w odzieży outdoorowej](https://blog.goracezelazko.pl/images/guides/nylon/varieties/pa66.jpg) - **Punkt topnienia**: 255-265°C - **Elastyczność**: Umiarkowana PA6.6 to pierwotny nylon opracowany przez DuPont, sztywniejszy od PA6 i wytrzymujący wyższe temperatury. Dzięki temu częściej trafia do odzieży technicznej i wyrobów narażonych na intensywne użytkowanie, jak sprzęt sportowy czy tapicerka. #### Ripstop (Splot ze wzmocnioną siatką nici) ![Charakterystyczna kratka wzmacniających nici w tkaninie ripstop](https://blog.goracezelazko.pl/images/guides/nylon/varieties/ripstop.jpg) - **Odporność na rozdarcie**: Bardzo wysoka - **Gramatura**: Lekka Ripstop to nie osobny rodzaj chemiczny poliamidu, tylko sposób tkania: co kilka milimetrów wplecione są grubsze, wzmacniające nici tworzące widoczną kratkę. Dzięki temu rozdarcie zatrzymuje się na najbliższym wzmocnieniu zamiast rozchodzić się po całej tkaninie. Typowa dla namiotów, kurtek przeciwdeszczowych i plecaków. #### Cordura (Tkanina o wzmocnionej przędzy) ![Gruba, odporna na ścieranie tkanina Cordura z poliamidu](https://blog.goracezelazko.pl/images/guides/nylon/varieties/cordura.jpg) - **Odporność na ścieranie**: Ekstremalnie wysoka - **Gramatura**: Ciężka Cordura to zastrzeżona nazwa handlowa tkaniny z grubszej przędzy poliamidowej, zaprojektowanej z myślą o maksymalnej odporności na ścieranie i przetarcia. Znajdziesz ją w plecakach turystycznych, obuwiu trekkingowym i sprzęcie taktycznym, wszędzie tam, gdzie tkanina ociera się o twarde powierzchnie. #### Taslan (Tkanina teksturowana) ![Matowa, teksturowana powierzchnia tkaniny Taslan przypominającej bawełnę](https://blog.goracezelazko.pl/images/guides/nylon/varieties/taslan.jpg) - **Wygląd**: Matowy, bawełnopodobny - **Odporność na wiatr i wodę**: Wysoka Taslan to poliamid poddany specjalnej obróbce teksturującej włókno, dzięki czemu tkanina traci typowy dla syntetyków połysk i przypomina fakturą bawełnę, zachowując jednocześnie odporność na wiatr i wilgoć. Popularna w kurtkach outdoorowych o bardziej „naturalnym” wyglądzie. #### Mieszanki z elastanem (Np. 80% poliamid / 20% elastan) ![Elastyczna dzianina z mieszanki poliamidu i elastanu typowa dla strojów kąpielowych](https://blog.goracezelazko.pl/images/guides/nylon/varieties/elastane-blend.jpg) - **Elastyczność**: Bardzo wysoka - **Odporność na chlor**: Ograniczona (słabsza strona elastanu) Domieszka elastanu (Lycra, Spandex) nadaje tkaninie rozciągliwość, której czysty poliamid nie ma. To standard w rajstopach i strojach kąpielowych. Haczyk w tym, że to elastan, a nie poliamid, najbardziej cierpi od chloru i wysokiej temperatury, więc mieszanka wymaga jeszcze łagodniejszego traktowania niż czysty PA6. ### Porównanie z poliestenem i pielęgnacja Niezależnie od tego, którą odmianę masz na metce, wszystkie łączy ta sama kluczowa słabość: wrażliwość na wysoką temperaturę i chlor. Reszta różnic to detale wpływające na sztywność, wytrzymałość i wygląd. Zasady bezpiecznego prania są jednak, z drobnymi wyjątkami, wspólne dla całej rodziny. Czas przejść do konkretów: jak to prać, żeby służyło jak najdłużej. Nylon i poliester bywają mylone, bo oba to termoplastyczne syntetyki. W praktyce nylon jest bardziej elastyczny i chłonie więcej wilgoci (4,0 do 4,5% wobec 0,4% u poliestru), dlatego trafia tam, gdzie liczy się rozciągliwość i odporność na ścieranie: rajstopy, plecaki, sprzęt techniczny. Poliester jest tańszy, dominuje w masowej odzieży sportowej i ma lepszą odporność na kwasy. Elektryzowanie i pilling to problemy silniej kojarzone z poliestrem niż z nylonem. Jeśli zmagasz się właśnie z nimi, rozwijamy ten temat w osobnych poradnikach o poliestrze, podlinkowanych w sekcji powiązanych poradników poniżej. Każdy aspekt pielęgnacji poliamidu omawiamy osobno, w krótkich, praktycznych poradnikach. Dzięki temu szybciej trafisz do konkretnej odpowiedzi, zamiast przewijać jeden długi tekst. Poniżej znajdziesz całą serię: - Jak prać nylon - Jak prać rajstopy, żeby nie łapały oczek - Dlaczego biały nylon żółknie - Jak suszyć i prasować nylon - Strój kąpielowy a chlor - Kurtki i plecaki nylonowe: impregnacja DWR - Kiedy oddać nylon do pralni ## Teoria już jest. Praktyka bywa mniej wyrozumiała. Jeśli wolisz nie ryzykować przy ulubionej rzeczy, oddaj ją specjalistom z pralni Gorące Żelazko w Lublinie. - [Pranie kurtki](https://www.goracezelazko.pl/uslugi/pranie-kurtki) - [Impregnacja odzieży](https://www.goracezelazko.pl/uslugi/impregnacja-odziezy) - [Usuwanie plam](https://www.goracezelazko.pl/uslugi/usuwanie-plam) - [Odświeżanie odzieży](https://www.goracezelazko.pl/uslugi/odswiezanie-odziezy) - [Czyszczenie płaszcza](https://www.goracezelazko.pl/uslugi/czyszczenie-plaszcza) - [Pranie odzieży narciarskiej](https://www.goracezelazko.pl/uslugi/pranie-odziezy-narciarskiej) ## Powiązane poradniki - [Jak prać rajstopy, żeby nie łapały oczek](https://blog.goracezelazko.pl/jak-prac-rajstopy) - [Jak suszyć i prasować nylon, żeby się nie stopił](https://blog.goracezelazko.pl/suszenie-i-prasowanie-nylonu) - [Kiedy oddać nylon do pralni](https://blog.goracezelazko.pl/kiedy-oddac-nylon-do-pralni)