Mikrofibra
Kompendium wiedzy o tkaninie z mikrowłókien
Czym jest mikrofibra
kliny włókna, 1 dtex i cała otoczka żargonu z etykiet po ludzku
Nazwa "mikrofibra" nie oznacza jednego surowca chemicznego, tylko kategorię techniczną określoną grubością pojedynczego włókna. Zgodnie z definicją przemysłu włókienniczego za mikrowłókno uznaje się filament o masie liniowej poniżej 1,0 dtex (denier). To poniżej jednego grama na dziesięć tysięcy metrów przędzy. Włókna cieńsze niż 0,3 denier określa się jako ultra-mikrowłókna, a w segmentach premium spotkasz wartości rzędu 0,1 do 0,13 dtex. Popularne porównanie "sto razy cieńsze od ludzkiego włosa" dotyczy wyłącznie najdrobniejszych ultra-mikrowłókien uzyskiwanych w najbardziej zaawansowanych procesach rozszczepiania. Dla typowej mikrofibry ogólnego zastosowania relacja jest znacznie skromniejsza, rzędu kilkunastu do kilkudziesięciu razy, nie stukrotnie.
Skład chemiczny to najczęściej mieszanka około 80% poliestru (PET) i 20% poliamidu (PA). Poliester odpowiada za strukturę i wytrzymałość tkaniny, poliamid dokłada chłonność i miękkość w dotyku. To właśnie ta kombinacja dwóch różnych polimerów w jednym włóknie, a nie sam fakt bycia "cienkim", odróżnia prawdziwą mikrofibrę czyszczącą od zwykłej cienkiej dzianiny syntetycznej.
Sedno technologii tkwi w sposobie przędzenia. Gruby filament bikomponentowy (conjugate fiber) składa się naprzemiennie z klinów poliestru i poliamidu. Wytłacza się go przez dyszę o przekroju przypominającym plaster pomarańczy, z 8, 16 albo 32 segmentami. Dopiero w kolejnym etapie produkcji te kliny zostają rozszczepione, mechanicznie, chemicznie lub termicznie, na osobne mikrowłókna. Z jednego grubego filamentu powstaje w ten sposób od 16 do 32 samodzielnych mikrowłókien. Technologię rozszczepiania włókien skomercjalizował japoński koncern Toray, wprowadzając w 1970 roku tkaninę Ultrasuede, imitację zamszu opartą właśnie na mikrowłóknach. Od tamtej pory technologia trafiła do dziesiątek zupełnie różnych produktów, od ściereczek czyszczących po odzież sportową.
Efekt tego zabiegu jest fizyczną podstawą wszystkiego, co dalej przeczytasz w tym artykule: wielokrotnie większa powierzchnia czynna tkaniny przy tej samej masie surowca. To ona odpowiada za zdolność wychwytywania kurzu, tłuszczu i drobnych zabrudzeń zarówno mechanicznie, jak i elektrostatycznie, znacznie skuteczniej niż zwykłe włókno tej samej grubości.
Parametry fizyczne mikrofibry
ok. 255-260°C
ok. 215-220°C, słabsze ogniwo termiczne mieszanki
ok. 70-80°C
poliester 0,4-0,8%, poliamid 3,5-4,5% (dla porównania bawełna 7-8,5%)
do ok. 7-krotności suchej masy (wartość producencka, zależna od gramatury)
10¹³-10¹⁶ Ω, elektryzowanie nasila się przy wilgotności poniżej ok. 40%
Ta sama technologia rozszczepionego włókna trafia do bardzo różnych przedmiotów codziennego użytku. To, co je różni, to głównie gramatura tkaniny i sposób jej wykończenia.
Rodzaje mikrofibry
ściereczki, ręczniki, pościel, odzież sportowa i mopy w jednym zestawieniu
Baza jest zawsze ta sama: rozszczepione włókno poliestrowo-poliamidowe. Gramatura i sposób splotu decydują jednak zarówno o zastosowaniu, jak i o tym, jak ostrożnie trzeba dany produkt prać.
Ściereczki czyszczące standardowe
Domowe, uniwersalne
Najczęstszy wybór do kurzu, szyb i codziennego sprzątania.
Podstawowy, najtańszy wariant mikrofibry czyszczącej. Krótki włos i umiarkowana gęstość splotu wystarczają do kurzu, szkła i większości powierzchni domowych, ale przy silnych zabrudzeniach tłuszczowych ustępują wariantom profesjonalnym.
Ściereczki i mopy profesjonalne
Detailing, gastronomia, hotelarstwo
Projektowane pod intensywną, codzienną eksploatację i częste dezynfekcje.
Gęstsze splecenie i wyższa gramatura przekładają się na deklarowaną przez producentów trwałość rzędu 300 do 500 cykli prania przemysłowego. To wariant dla firm sprzątających, restauracji i warsztatów detailingowych, gdzie ściereczka pracuje codziennie, a nie raz w tygodniu.
Ręczniki z mikrofibry
Podróżne, sportowe, do włosów
Popularne w podróży i na siłowni ze względu na małą objętość po złożeniu.
Wysoka chłonność względem własnej masy i bardzo szybkie schnięcie to główne atuty tego wariantu. Kosztem jest zwykle mniej przyjemna w dotyku faktura niż u bawełnianego frotte, co dla zastosowań podróżnych czy sportowych rzadko ma znaczenie.
Pościel typu peach-skin
Brzoskwinka, bardzo cienka
Niska gramatura sprzyja pillingowi przy niewłaściwym praniu.
Bardzo cienkie i lekkie wykończenie o charakterystycznej, aksamitnej fakturze przypominającej brzoskwiniową skórkę. Niska gramatura oznacza jednak niską przewiewność i większą podatność na mechacenie się niż u grubszych, funkcjonalnych wariantów mikrofibry.
Odzież sportowa i techniczna
Bielizna termoaktywna, odzież do biegania
Zasady prania łagodniejsze niż dla ściereczek czyszczących.
Odmiana zoptymalizowana pod odprowadzanie potu, często z domieszką elastanu 5 do 15% dla elastyczności ruchu. To zupełnie inna kategoria użytkowa niż ściereczki czyszczące, dlatego rządzi się też innymi, łagodniejszymi regułami prania.
Im niższa gramatura tkaniny, tym łagodniejsze musi być pranie. Pościel i odzież sportowa znoszą znacznie mniej niż grube, profesjonalne ściereczki czyszczące, i to właśnie ta różnica porządkuje zasady opisane w dalszej części artykułu.
Warto też pamiętać, że mikrofibra to technicznie odmiana poliestru. Ogólne zasady prania tkanin poliestrowych, niezależnie od grubości włókna, opisaliśmy w osobnym artykule o poliestrze.
Mikrofibra nie jest osobnym surowcem, tylko poliestrem (z domieszką poliamidu) przędzonym w technice rozszczepiania włókna. Stąd częste mylenie jej ze zwykłym poliestrem, choć funkcjonalnie to inna kategoria: rozszczepione kliny dają wielokrotnie większą powierzchnię czynną, która wychwytuje kurz i tłuszcz mechanicznie i elektrostatycznie, czego gładki, grubszy poliester nie potrafi.
Flanela i polar bywają mylone z mikrofibrą dotykowo, ale mają inną budowę włókna i inne zasady prania. Pełne zasady prania zwykłego poliestru opisuje osobny poradnik, podlinkowany w sekcji powiązanych poradników poniżej.
Każdy aspekt pielęgnacji mikrofibry omawiamy osobno, w krótkich, praktycznych poradnikach. Dzięki temu szybciej trafisz do konkretnej odpowiedzi, zamiast przewijać jeden długi tekst. Poniżej znajdziesz całą serię:
- Mikrofibra przestała chłonąć
- Jak prać ściereczki i mopy z mikrofibry
- Dlaczego mikrofibra śmierdzi
- Pościel i koce z mikrofibry
- Suszenie i prasowanie mikrofibry
- Kiedy oddać mikrofibrę do pralni
Teoria już jest. Praktyka bywa mniej wyrozumiała.
Jeśli wolisz nie ryzykować przy ulubionej rzeczy, oddaj ją specjalistom z pralni Gorące Żelazko w Lublinie.
O autorce
Małgorzata Małecka
Właścicielka pralni Gorące Żelazko
Małgorzata Małecka prowadzi pralnię Gorące Żelazko w Lublinie. Razem z zespołem dba o to, aby ubrania, obuwie i tkaniny klientów wracały czyste i w jak najlepszym stanie.
