Gorące ŻelazkoPoradniki
Materiałoznawstwo

Kiedy oddać lyocell do pralni

kryterium decyzyjne i profesjonalna opieka nad delikatną tkaniną

Autorka: Małgorzata MałeckaOpublikowano 4 min czytania
Kiedy oddać lyocell do pralni

Jest proste kryterium, które pozwala podjąć tę decyzję w kilka sekund. Pranie domowe wystarcza dla koszul, bluzek i t-shirtów z czystego lyocellu bez dodatkowych ozdób, dla pościeli bez tłoczeń oraz dla świeżych, niewielkich zabrudzeń. Profesjonalna pralnia jest zalecana, gdy masz do czynienia z garniturami i sukienkami wieczorowymi łączącymi lyocell z jedwabiem, wełną lub podszewką o innym składzie, bo poszczególne warstwy mogą kurczyć się w różnym tempie.

To samo dotyczy plam starych lub nieznanego pochodzenia, metki z symbolem "tylko pranie chemiczne" (P w kółku) oraz rzeczy, które już się zmechaciły. Profesjonalista ograniczy w takich przypadkach dalsze uszkodzenia, choć jak wiesz z poprzedniej sekcji, pełnej naprawy fibrylacji nie zapewni nikt. W Lublinie pranie koszuli z lyocellu w pralni Gorące Żelazko kosztuje od 26 zł, a czyszczenie sukienki od 50 zł. Pralnia jest czynna 9:00–17:00, od 9:00 do 17:00. Zbyt cenna rzecz na domowy eksperyment to najlepszy sygnał, że warto po prostu zapytać, zanim spróbujesz sama.

Dlaczego mokre włókno lyocellu reaguje inaczej niż suche

Za różnicę w podatności na uszkodzenia odpowiada wytrzymałość włókna na mokro. Lyocell zachowuje około 85% wytrzymałości suchej, kiedy jest mokry, dlatego znosi delikatne pranie maszynowe znacznie lepiej niż wiskoza, która traci nawet połowę wytrzymałości i łatwo się rozciąga. Czysty lyocell bez dodatków możesz więc prać samodzielnie, o ile program jest odpowiednio delikatny.

Problem pojawia się przy tarciu mokrych włókien o siebie, na przykład podczas intensywnego wirowania. Na powierzchni tkaniny uwalniają się wtedy drobne mikrowłókienka widoczne jako matowy meszek. To zjawisko nazywa się fibrylacją i raz uszkodzona powierzchnia nie wraca do pierwotnego wyglądu, nawet po oddaniu rzeczy do profesjonalnej pralni. Dlatego liczy się profilaktyka, czyli właściwy program od pierwszego prania, a nie naprawa po fakcie.

Lyocell, modal, bawełna czy bambus: jak odróżnić

Cztery włókna, które łatwo pomylić

wytrzymałość na mokro ok. 85%

Lyocell (TENCEL™)

włókno celulozowe z drewna, proces NMMO

Wytrzymałość na mokroWysoka
Ryzyko fibrylacjiŚrednie przy złym praniu
ChwytGładki, chłodny

Rozpoznasz po metce z nazwą lyocell lub znakiem TENCEL, nigdy modal ani wiskoza.

Najbardziej wytrzymałe z trzech regenerowanych włókien celulozowych. Znosi delikatne pranie maszynowe, ale mokre tarcie prowadzi do fibrylacji.

Modal

wyżej modyfikowana celuloza z tej samej rodziny co lyocell

Wytrzymałość na mokroWysoka
Ryzyko fibrylacjiNiskie
ChwytMiękki, elastyczny

Popularny w bieliźnie dzięki odporności na mechacenie.

Ten sam surowiec co lyocell, ale wyższy stopień modyfikacji struktury niemal eliminuje fibrylację.

Bawełna

naturalne włókno roślinne

Wytrzymałość na mokroRośnie po zamoczeniu
Ryzyko fibrylacjiNiskie
ChwytMatowy, chropowaty

Jedyne włókno naturalne, które po zamoczeniu robi się mocniejsze. Rozpoznasz po chropowatszym splocie niż w lyocellu.

Bambus (wiskoza bambusowa)

celuloza bambusowa, zwykle metoda wiskozowa

Wytrzymałość na mokroNiska
Ryzyko fibrylacjiWysokie
ChwytBardzo miękki, śliski

Nazwa „lyocell bambusowy” bywa myląca, w praktyce to zwykle wiskoza.

Mimo marketingowej nazwy to zwykle zwykła wiskoza z celulozy bambusowej, mniej wytrzymała na mokro niż prawdziwy lyocell.

Co robi profesjonalna pralnia inaczej niż pralka w domu

Cztery etapy profesjonalnej opieki

  1. 1

    Identyfikacja tkaniny i warstw

    Pracownik sprawdza metkę i skład, a przy rzeczach wielowarstwowych ocenia ryzyko nierównego skurczu poszczególnych warstw.

  2. 2

    Dobór programu i temperatury

    Program dobierany jest indywidualnie, zwykle w niskiej temperaturze i z ograniczonym działaniem mechanicznym, by ograniczyć fibrylację.

  3. 3

    Pranie wodne lub czyszczenie na sucho

    Rzeczy z metką "tylko pranie chemiczne" trafiają do czyszczenia na sucho, które omija ryzyko związane z wodą.

  4. 4

    Suszenie i wykończenie

    Suszenie przebiega bez wysokiej temperatury, a prasowanie z parą przywraca gładkość włókna bez ryzyka przypalenia.

Samodzielnie czy do pralni: szybki checklist

Rób

  • Pierz samodzielnie koszule i t-shirty z czystego lyocellu, pościel bez wykończeń i świeże niewielkie zabrudzenia
  • Sprawdzaj metkę przed każdym praniem, bo różne partie tego samego modelu bywają szyte z odmiennych wariantów lyocellu

Nie rób

  • Oddaj do pralni garnitury i sukienki wieczorowe łączone z innymi tkaninami
  • Oddaj do pralni plamy stare lub nieznanego pochodzenia
  • Oddaj do pralni rzeczy z metką "tylko pranie chemiczne"
  • Oddaj do pralni rzecz już zmechaconą, ograniczenie dalszych uszkodzeń to najwięcej, co można jeszcze zyskać

Nie pierz lyocellu razem z rzeczami zapinanymi na zamki błyskawiczne ani szorstkimi tkaninami dżinsowymi. Tarcie o twardsze elementy w bębnie przyspiesza fibrylację nawet przy właściwej temperaturze.

Jeśli nie masz pewności co do składu podszewki lub dodatków, zapytaj pracownika pralni przed oddaniem rzeczy, a nie po fakcie. Krótka rozmowa kosztuje mniej niż nieodwracalne uszkodzenie.

Dobrze wiedzieć

Znak TENCEL™ na metce oznacza włókno od austriackiej firmy Lenzing, produkowane w zamkniętym obiegu rozpuszczalnika NMMO z odzyskiem przekraczającym 99%. To dodatkowa gwarancja jednolitej jakości.

Pranie i prasowanie koszul od 26 zł

Teoria już jest. Praktyka bywa mniej wyrozumiała.

Jeśli wolisz nie ryzykować przy ulubionej rzeczy, oddaj ją specjalistom z pralni Gorące Żelazko w Lublinie.

Teraz pokazujemy: Pranie i prasowanie koszul

Najczęstsze pytania

O autorce

Małgorzata Małecka

Właścicielka pralni Gorące Żelazko

Małgorzata Małecka prowadzi pralnię Gorące Żelazko w Lublinie. Razem z zespołem dba o to, aby ubrania, obuwie i tkaniny klientów wracały czyste i w jak najlepszym stanie.