Jak prać angorę w domu
temperatura, detergent i mechanika prania bez ryzyka filcowania włókna
Angora to jedno z najdelikatniejszych włókien naturalnych, jakie trafiają do domowej pralki, cieńsze i bardziej podatne na uszkodzenia niż zwykła wełna. Dobra wiadomość jest taka, że przy właściwej temperaturze, detergencie i mechanice prania sweter czy szalik z angory można bezpiecznie odświeżyć samodzielnie, bez oddawania go od razu do pralni.
Poniższe parametry dotyczą wyrobów z udziałem angory powyżej ok. 50% i mają charakter ogólnej wytycznej. Zawsze nadrzędna jest metka producenta: jeśli wskazuje inne zalecenia, kieruj się nią, a nie ogólnymi zasadami z tego przewodnika.
Dlaczego angora wymaga tak delikatnego prania
budowa włókna, keratyna i mechanizm filcowania
Włókno angory pochodzi z sierści królika angorskiego i jest wyjątkowo cienkie, zwykle 11 do 16 mikronów średnicy, czyli cieńsze niż większość włókien wełny owczej. Ta cienkość odpowiada za charakterystyczną miękkość i puszystość przędzy, ale też za jej kruchość i podatność na uszkodzenia mechaniczne.
Podobnie jak wełna, angora zbudowana jest z keratyny pokrytej mikroskopijnymi łuskami. W wysokiej temperaturze, przy tarciu i w środowisku silnie alkalicznym łuski się otwierają i zaczepiają o siebie nawzajem, co nieodwracalnie filcuje włókno. Niska elastyczność sprawia też, że mokra dzianina łatwo się trwale rozciąga, jeśli zawiśnie pod własnym ciężarem.
Właściwości angory istotne przy praniu
11 do 16 mikronów, cieńsze niż większość wełny owczej
Włókno keratynowe pokryte mikroskopijnymi łuskami
Niska, mokra dzianina łatwo się trwale rozciąga
Wysoka, włókno pęcznieje i zwiększa ryzyko deformacji
Pranie angory krok po kroku
temperatura, detergent i mechanika bez ryzyka
Pranie angory krok po kroku
Temperatura wody
Zimna do letniej, maksymalnie ok. 30°C. Wyższa temperatura otwiera łuskę włókna i zwiększa ryzyko filcowania.
Detergent
Płyn do wełny lub jedwabiu, o pH zbliżonym do obojętnego, w granicach 5,5 do 7,5. Środowisko silnie alkaliczne uszkadza strukturę keratyny.
Namaczanie
Ok. 5 do 10 minut, bez dłuższego kontaktu z wodą. Zbyt długie namaczanie zwiększa pęcznienie włókna i ryzyko deformacji.
Mechanika prania
Brak tarcia i wykręcania. Delikatne zanurzanie i unoszenie wody dłońmi wystarczy, żeby usunąć zabrudzenia bez ryzyka dla puchu.
Płukanie i odwadnianie
2 do 3 płukań w tej samej temperaturze, żeby uniknąć szoku termicznego. Nadmiar wody usuń, zawijając wyrób w ręcznik frotte, bez skręcania.
Suszenie i prasowanie
Susz poziomo na ręczniku, odtwarzając kształt na mokro, z dala od grzejnika i słońca. Prasuj wyłącznie parowo, przez bawełnianą ściereczkę, ustawienie „wełna” ok. 150°C (dwie kropki wg ISO 3758).
Dwie substancje, których absolutnie unikaj
Enzymy proteolityczne (proteazy) rozkładają wiązania peptydowe białka keratynowego i degradują samo włókno, dlatego nigdy nie używaj detergentów, które je zawierają. Wybielacze chlorowe niszczą strukturę białkową, powodują żółknięcie i trwałe osłabienie włókna. Obie substancje mogą nieodwracalnie zniszczyć delikatną angorę już przy jednym kontakcie. Zawsze sprawdzaj skład na etykiecie detergentu, nawet jeśli producent reklamuje go jako uniwersalny środek do tkanin delikatnych.
Równie ryzykowna co chemia jest niewłaściwa mechanika suszenia i wieszania mokrej dzianiny. Angora, jako włókno o niskiej elastyczności i wysokiej chłonności wody, jest szczególnie podatna na trwałe rozciągnięcie, jeśli mokry sweter zawiśnie pod własnym ciężarem. Nawet kilka godzin na wieszaku w łazience potrafi wydłużyć rękawy o kilka centymetrów, a taka deformacja jest praktycznie nieodwracalna w warunkach domowych.
Czym różni się pranie angory od wełny
dwa delikatne włókna, różny poziom ryzyka
Angora
sierść królika angorskiego
Wyłącznie pranie ręczne, bez tarcia i wykręcania.
Angora to najcieńsze i najbardziej podatne na uszkodzenia włókno spośród popularnych dzianin zwierzęcych. Nawet krótki kontakt z ciepłą wodą i tarciem może trwale ją sfilcować, dlatego pranie ręczne bez wykręcania to jedyna bezpieczna metoda w domu.
Wełna owcza
np. merino
Program do wełny w pralce bywa dopuszczalny, dla angory już nie.
Wełna owcza jest grubsza i nieco bardziej odporna na tarcie niż angora, dzięki czemu część jej wyrobów znosi delikatny program w pralce. Angora tej tolerancji nie ma i na każdym etapie prania wymaga jeszcze ostrożniejszego traktowania.
Czego nigdy nie robić w domu
Rób
- Zawsze zrób test na niewidocznym fragmencie przy nowym detergencie, zanim upierzesz całą rzecz
- Utrzymuj pełną kontrolę nad temperaturą i czasem na każdym etapie prania
- Zmieniaj wodę na świeżą przy każdym płukaniu, żeby dokładnie usunąć detergent
Nie rób
- Nie pierz w pralce automatycznej, nawet na programie delikatnym, bez pełnej kontroli parametrów
- Nie susz w suszarce bębnowej: temperatura i tarcie razem prowadzą do filcowania i skurczu
- Nie prasuj „na sucho” bezpośrednim kontaktem stopy żelazka z materiałem
- Nie wieszaj mokrego wyrobu na wieszaku, bo to prosta droga do trwałego rozciągnięcia
- Nie zostawiaj mokrego swetra złożonego w stercie, bo uwięziona wilgoć sprzyja nieprzyjemnemu zapachowi
Nie każde odświeżenie wymaga pełnego prania. Wietrzenie w przewiewnym miejscu przez 12 do 24 godzin często wystarcza, żeby pozbyć się zapachu, bez żadnego ryzyka mechanicznego uszkodzenia. Wielu producentów rekomenduje to jako pierwszy wybór przed sięgnięciem po wodę i detergent.
Kiedy oddać angorę do pralni zamiast prać samodzielnie
Jeśli na swetrze widać już oznaki filcowania, czyli zbite, twarde plamy w miejscach tarcia, pod pachami czy na mankietach, domowe pranie tego nie cofnie, a kolejna próba może tylko pogorszyć sprawę. Podobnie przy rozległych plamach, silnym zapachu, który nie znika po wietrzeniu, albo przy cennych wyrobach warto oddać angorę profesjonalistom, którzy dobiorą temperaturę i środek do aktualnego stanu włókna.
Teoria już jest. Praktyka bywa mniej wyrozumiała.
Jeśli wolisz nie ryzykować przy ulubionej rzeczy, oddaj ją specjalistom z pralni Gorące Żelazko w Lublinie.
Najczęstsze pytania
Angora rzadko drapie dzięki ekstremalnej cienkości włókna (11-16 mikronów), ale nie jest w pełni hipoalergiczna. Osoby uczulone na białka sierści i naskórka królika mogą doświadczać podrażnień skóry lub reakcji wziewnych, dlatego przy znanej alergii warto skonsultować się z alergologiem przed zakupem.
Odradzamy pranie w pralce automatycznej, nawet na programie delikatnym, bez pełnej kontroli parametrów. Bezpieczniejsze jest pranie ręczne z zachowaniem niskiej temperatury i braku tarcia, a wełna owcza toleruje delikatny program pralki lepiej niż angora.
W wodzie zimnej do letniej, nieprzekraczającej ok. 30°C. Wyższa temperatura otwiera łuskę włókna i wyraźnie zwiększa ryzyko filcowania.
Nie. Wykręcanie rozciąga mokre, osłabione włókno. Nadmiar wody usuń, zawijając wyrób w ręcznik frotte i delikatnie dociskając, bez skręcania.
Nie susz w suszarce bębnowej: temperatura i tarcie razem prowadzą do filcowania i skurczu. Susz poziomo na ręczniku. Prasuj wyłącznie parowo, przez bawełnianą ściereczkę, na ustawieniu „wełna” ok. 150°C, nigdy bezpośrednim kontaktem stopy żelazka.
O autorce
Małgorzata Małecka
Właścicielka pralni Gorące Żelazko
Małgorzata Małecka prowadzi pralnię Gorące Żelazko w Lublinie. Razem z zespołem dba o to, aby ubrania, obuwie i tkaniny klientów wracały czyste i w jak najlepszym stanie.
