Druk z gazety na ubraniu: jak go usunąć
Druk z gazety na ubraniu można usunąć, gdy wiesz dlaczego sama woda nie wystarcza. Metoda krok po kroku i sygnały, kiedy oddać rzecz do pralni chemicznej.
Druk z gazety na koszuli albo obrusie pojawia się znienacka. Usiadłeś na przeczytanej gazecie, owinąłeś w nią coś przy przeprowadzce albo przez pomyłkę użyłeś jej jako podkładki pod żelazko. Efekt to szarawy, rozmazany odcisk liter, który wygląda groźnie.
Pierwszy odruch to zmoczenie plamy wodą. To błąd: woda rozjeżdża pigment po większej powierzchni tkaniny zamiast go usunąć. Zanim sięgniesz po cokolwiek mokrego, warto zrozumieć, z czym właściwie masz do czynienia.
Współczesny tusz gazetowy to w większości sadza, czyli czarny pigment węglowy. Jest zawieszony w oleju mineralnym albo, coraz częściej przy drukach kolorowych, w spoiwie na bazie oleju sojowego.
Ten pigment nie rozpuszcza się w wodzie, za to świetnie rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych i tłuszczach. Dlatego sam detergent i woda nic nie zdziałają: najpierw trzeba rozbić olejową bazę, dopiero potem prać.
Tusz drukarski a rozpuszczalniki: jak go faktycznie usunąć
Kolejność kroków, która nie rozciera i nie utrwala pigmentu
Metoda działa w czterech krokach, od suchego do mokrego i od rozpuszczalnika do detergentu, dokładnie w takiej kolejności, w jakiej zbudowana jest sama plama.
Zasada jest jedna: pracuj od spodu tkaniny, punktowo, ruchem od zewnątrz plamy do środka. Inaczej rozetrzesz pigment na większą powierzchnię.
- 1
Strzepnij suchy pigment
Zanim dotkniesz plamy czymkolwiek mokrym, delikatnie strzepnij albo odessij luźny proszek. Bez pocierania, bez chusteczki: to wciera pigment głębiej w splot.
- 2
Tamponuj spirytusem od spodu
Podłóż pod tkaninę ręcznik papierowy, od góry tamponuj spirytusem izopropylowym albo denaturatem. Ruch od zewnątrz plamy do środka, żeby jej nie poszerzyć.
- 3
Odtłuść i wypłucz
Wypłucz zimną wodą, nanieś płyn do naczyń o działaniu odtłuszczającym i wetrzyj delikatnymi ruchami okrężnymi.
- 4
Upierz w programie dla tkaniny
Upierz w programie zgodnym z metką. Na białej bawełnie możesz punktowo wesprzeć się nadtlenkiem wodoru 3% przed praniem zasadniczym.
Zanim sięgniesz po spirytus albo nadtlenek wodoru, przetestuj go na niewidocznym fragmencie tkaniny, na przykład wewnętrznym szwie. Dotyczy to zwłaszcza tkanin barwionych: odbarwienie w miejscu testu to dużo mniejszy problem niż odbarwienie na widocznej plamie.
Zanim spróbujesz metody z góry, sprawdź, czego nie robić. Kilka odruchowych działań pogarsza plamę zamiast ją usuwać.
Rób
- Strzepnij albo odessij suchy pigment, zanim dotkniesz plamy wilgotną szmatką
- Usuń olejową bazę rozpuszczalnikiem, zanim wrzucisz rzecz do prania
Nie rób
- Nie pocieraj suchej plamy chusteczką ani ręką, tylko strzepuj: tarcie rozniesie sadzę na większą powierzchnię
- Nie pierz od razu w gorącej wodzie bez wstępnego odplamienia: wysoka temperatura wpycha olej głębiej w włókno
- Nie prasuj zaplamionego miejsca, nawet przez tkaninę ochronną: to utrwala tłuszcz termicznie i przenosi kolejny pigment z resztek gazety
- Nie używaj kolorowych chusteczek nawilżanych ani uniwersalnego odplamiacza bez testu na tkaninie barwionej
Domowe sposoby mają swoje granice. Stara, zaschnięta albo termicznie utrwalona plama często nie ustępuje w warunkach domowych. Rozpuszczalniki na bazie alkoholu mogą dodatkowo uszkodzić niektóre włókna, na przykład octan czy triacetat, albo osłabić połysk jedwabiu i sfilcować wełnę przy silniejszym tarciu.
Poniżej szybki przegląd: na której tkaninie DIY ma sens, a na której lepiej od razu oddać rzecz do pralni chemicznej.
Bawełna, len biały
Spirytus izopropylowy i punktowo nadtlenek wodoru 3% przed praniem. Ryzyko niskie, metoda domowa w pełni dopuszczalna.
Bawełna, len kolorowy
Spirytus bez nadtlenku, obowiązkowy test na kolor w niewidocznym miejscu przed użyciem.
Jedwab naturalny
Krótki kontakt tylko po teście na niewidocznym fragmencie. Ryzyko utraty połysku i plam wodnych, lepiej oddać do pralni chemicznej.
Wełna
Ryzyko filcowania przy silniejszym tarciu, zalecana pralnia chemiczna.
Octan, triacetat
Rozpuszczalnik alkoholowy rozpuszcza włókno. Wyłącznie pralnia chemiczna, żadnych prób domowych.
Poliester i mieszanki syntetyczne
Ryzyko niskie do średniego, zawsze zacznij od testu na niewidocznym fragmencie.
Teoria już jest. Praktyka bywa mniej wyrozumiała.
Jeśli wolisz nie ryzykować przy ulubionej rzeczy, oddaj ją specjalistom z pralni Gorące Żelazko w Lublinie.
Najczęstsze pytania
Tak, jeśli plama nie jest jeszcze utrwalona termicznie, czyli nie przeszła prania w gorącej wodzie ani prasowania. Im świeższa plama, tym wyższa skuteczność metody domowej.
Spirytus izopropylowy rozpuszcza olejową bazę pigmentu, więc działa na sam mechanizm plamy. Na tkaninach delikatnych, jak jedwab, wełna czy octan, wymaga ostrożności i testu na niewidocznym fragmencie.
W programie zgodnym z metką tkaniny, dopiero po etapie odplamiania rozpuszczalnikiem. Pranie od razu w wysokiej temperaturze bez wstępnego kroku utrwala pigment.
To sygnał utrwalenia termicznego. Dalsze domowe próby mają wtedy ograniczoną skuteczność, więc lepiej oddać rzecz do pralni chemicznej zamiast prać ponownie w domu.